Kennisbank
FAQ

Alles wat je moet weten over de Wet DBA

Op 1 mei 2016 is de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) ingegaan. Daarmee is er een eind gekomen aan de VAR voor zzp’ers. Voortaan kunnen zzp’ers en hun opdrachtgevers een modelovereenkomst sluiten bij het aangaan van een opdracht. 

Laatste Wet DBA-updates

Januari 2021 I Dinsdag 12 januari is de pilot van de Webmodule Beoordeling Arbeidsrelatie (WBA) online gegaan. Opdrachtgevers kunnen door de vragenlijst in te vullen helder krijgen of ze een zelfstandige mogen inhuren voor een klus of dat een arbeidscontract nodig is. Tijdens deze pilot is de webmodule bedoeld als voorlichtingsinstrument. De deelname is vrijwillig en de webmodule kan anoniem worden ingevuld.  In de zomer van 2021 wordt geëvalueerd of de webmodule als instrument behulpzaam is en wordt besloten over de eventuele definitieve inzet van de webmodule. Doel is dat de webmodule waar mogelijk zekerheid gaat geven, mits hij naar waarheid is ingevuld. Hierbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheden voor handhaving, misbruikrisico’s en naar de gevolgen voor de uitvoeringsinstanties.

November 2020 | Handhaving van de Wet DBA is opnieuw uitgesteld. Het kabinet wilde de Wet DBA het liefst begin 2021 vervangen door een nieuwe ‘zzp-wet’, maar dat gaat niet lukken. Dat wordt op zijn vroegst 1 oktober 2021, zo valt op te maken uit de woorden van minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken. Dit betekent dat opdrachtgevers en opdrachtnemers tot die tijd geen boetes of naheffingen krijgen als de Belastingdienst achteraf constateert dat sprake is van een dienstbetrekking. Zogeheten ‘kwaadwillenden’ worden wél aangepakt. Op 17 maart 2021 zijn de Tweede Kamerverkiezingen, dus het volgende kabinet mag het ‘Wet DBA-probleem’ oplossen.

Februari 2020 I De Belastingdienst gaat in 2020 actiever speuren naar schijnzelfstandigheid. Tot de zomer alleen in de zorg (ziekenhuizen en zelfstandige klinieken), de bouw (grote bouwprojecten) en de bemiddelingsbureaus en intermediaire partijen in deze sectoren. Na de zomer volgen mogelijk meer sectoren. Dit blijkt uit een brief van staatssecretaris Hans Vijlbrief van Financiën – Fiscaliteit en Belastingdienst aan de Tweede Kamer. “De Belastingdienst gaat controleren of sprake is van een dienstbetrekking, geeft voorlichting en biedt een helpende hand om duidelijkheid te geven wanneer een arbeidsrelatie wel of geen dienstbetrekking is volgens de huidige wet. Aan eventuele handhaving gaat altijd een zorgvuldige afweging vooraf”, schrijft Vijlbrief. Lees de volledige brief (pdf) van staatssecretaris Hans Vijlbrief.

April 2019 | De helft van de 104 bedrijven, die in 2018 werden onderzocht in het kader van de Wet DBA, handelt onjuist bij de inzet van zzp’ers. Bij 12 bedrijven wordt een vervolgonderzoek gestart, vanwege het vermoeden van kwaadwillendheid.

November 2018 | De Wet DBA blijft sowieso tot eind 2020 in leven. De komst van zijn opvolger – in de volksmond bekend als de nieuwe zzp-wet – is een jaar uitgesteld tot begin 2021. De plannen die minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) voor deze wet had, staan mogelijk op gespannen voet met Europese wet- en regelgeving.

Augustus 2018 |De Wet DBA. Modelovereenkomsten. Een nieuwe ‘zzpwet’ die op komst is. Als freelancer is het ook in de media- en entertainmentwereld lang niet altijd duidelijk aan welke regels je je nu moet houden. Laat staan hoe je je kunt voorbereiden op de toekomst.

Juni 2018 | De nieuwe zzp-wet is er niet zomaar. Minister Koolmees tilt het overleg over het vervangen van de Wet DBA over de zomer heen. Zo kunnen alle zogeheten ‘veldpartijen’ zich beter voorbereiden. Hij bespreekt zijn plannen wel op woensdag 27 juni al met de Tweede Kamer.

Februari 2018 | De omstreden Wet DBA wordt tot 2020 niet gehandhaafd. Minister Koolmees van Sociale Zaken en staatssecretaris Snel van Financiën informeerden vrijdag 9 februari de Tweede Kamer over de nieuwe opschorting van de handhaving. Dit betekent dat opdrachtgevers en zzp’ers tot eind 2019 geen boetes of naheffingen ontvangen als ze zich niet aan deze ‘zzp-wet’ houden. In 2020 moet een nieuwe wet in werking treden.

Oktober 2017 | De Wet DBA lijkt zijn langste tijd al te hebben gehad. Het nieuwe kabinet Rutte III geeft in het regeerakkoord toe dat de Wet DBA niet functioneert en kondigt aan dat de wet wordt vervangen. Wanneer dit gaat gebeuren en waardoor de wet wordt vervangen, moet nog worden uitgewerkt. Duidelijk is wel dat de Wet DBA tot 1 juli 2018 niet wordt gehandhaafd. De kans is groot dat rond die tijd nog geen nieuwe wet is uitgewerkt en dat de handhaving dan opnieuw wordt uitgesteld.

Het kabinet heeft wél in grote lijnen aangegeven waaraan de nieuwe wet moet voldoen. Lees het hier.

17 juli 2017  | Tentoo-directeur Paul den Ronden was te gast in het radioprogramma Zakendoen van BNR. Hierin kwamen onder meer de Wet DBA en het imago van payrolling aan bod. Je kunt het item hier terugluisteren.

22 juni 2017 | En nu? Wij schreven een gratis whitepaper over gevolgen Wet DBA voor zzp’ers en opdrachtgevers.

1 juni 2017  | De handhaving van de Wet DBA wordt vanwege aanhoudende onduidelijkheid en onzekerheid nogmaals uitgesteld tot 1 juli 2018. Dit betekent dat opdrachtgevers en opdrachtnemers tot die tijd geen boetes of naheffingen krijgen als achteraf geconstateerd wordt dat er sprake is van een dienstbetrekking. Dit geldt niet voor zogenoemde kwaadwillenden, laat staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes donderdag aan de Tweede Kamer weten.

30 mei 2017 | De vergadering van de Tweede Kamer over de Wet DBA (op donderdag 1 juni) is uitgesteld. Centraal stond de bespreking van de derde voortgangsrapportage over de wet. Ook het rapport van een werkgroep van ambtenaren, waar in 10 verschillende mogelijkheden staan opgesomd om uit de impasse van de Wet DBA te komen, stond op de agenda.

29 mei 2017 | Ook al is de handhaving van de Wet DBA opgeschort tot 2018, de onrust wordt er niet minder om. Daarom heeft een werkgroep met ambtenaren van verschillende ministeries voorstellen bedacht voor het kwalificeren van de arbeidsrelatie om zo de Wet DBA vlot te trekken. Het volgende kabinet gaat aan de slag met de aanbevelingen.

18 november 2016  | Het kabinet heeft bekendgemaakt de handhaving van de Wet DBA op te schorten tot in elk geval 2018. Hiermee reageert het kabinet op de onrust die heerst rondom de nieuwe wet. Zzp’ers geven aan dat ze opdrachten verliezen omdat bedrijven het niet meer aandurven met hen samen te werken. Na de verkiezingen bepaalt een nieuw te vormen regering hoe verder te gaan met de modelovereenkomsten en de Wet DBA. Het is vooralsnog niet duidelijk of deze nieuwe manier van werken blijft bestaan.

Handige bronnen

FAQ Wet DBA

Antwoorden voor zzp'ers / freelancers

Waarom is de VAR afgeschaft?

Het kabinet wil af van de VAR die jij als zzp’er op aanvraag kon krijgen van de Belastingdienst. De juiste VAR (VAR-wuo, winst uit onderneming) zorgde ervoor dat je daadwerkelijk als zzp’er ingehuurd kan worden. Zo was je opdrachtgever er zeker van dat er geen loonheffingen en sociale premies betaald hoefden te worden.

Het probleem van de VAR is dat het schijnzelfstandigheid in de hand helpt. Schijnzelfstandigheid is aan de orde wanneer een zzp’er als ondernemer wordt ingehuurd, maar feitelijk als werknemer werkt. Hierdoor loopt de Belastingdienst miljoenen aan loonheffingen en sociale premies mis. Opdrachtgevers waren met het inhuren van zzp’ers met de juiste VAR juridisch gevrijwaard van aansprakelijkheid voor schijnzelfstandigheid. Alleen zzp’ers konden aansprakelijk worden gesteld. Dat moest volgens de staatssecretaris anders.

Wanneer ben je volgens de Belastingdienst schijnzelfstandig?

De Belastingdienst spreekt van schijnzelfstandigheid als de volgende drie kenmerken gelden voor de samenwerking tussen opdrachtgever en zzp’er:

  • Loon: de opdrachtnemer krijgt een beloning die hoger is dan een onkostenvergoeding;
  • Persoonlijk: de opdrachtnemer moet het werk zelf uitvoeren. Hij mag het niet uitbesteden;
  • Gezagsverhouding: de opdrachtnemer voert de werkzaamheden onder gezag uit.

Als deze drie factoren van toepassing zijn spreekt de Belastingdienst van een dienstbetrekking, en kun je niet als zzp’er worden ingehuurd. Als één (of meerdere) van deze drie factoren niet van toepassing is dan spreekt de Belastingdienst van ondernemerschap, tenzij er sprake is van een fictief dienstverband. Een fictief dienstverband is aan de orde wanneer de zzp’er:

  • hetzelfde werk doet als een ‘collega’ in loondienst;
  • minstens een maand lang doorgaans twee of meer dagen per week werkt;
  • tenminste 40 procent van het minimumloon verdient.

Bij een fictief dienstverband kun je niet als zzp’er ingehuurd worden, tenzij je een ‘echte’ ondernemer bent. Ben je een ondernemer? Controleer het met de ondernemerscheck.

Aan deze ondernemerscheck kun je geen rechten ontlenen. Ook kan het je geen zekerheid geven over jouw status als zelfstandige. Maar het geeft wel een goede indicatie of je als ondernemer in te huren bent. Als jij en je opdrachtgevers er zeker van willen zijn dat er geen loonheffingen en sociale premies betaald hoeven te worden, kunnen jullie een modelovereenkomst afsluiten.

Wat houdt de Wet DBA in?

Vanaf 1 mei 2016 kunnen jij en je opdrachtgevers een (model)overeenkomst sluiten bij het aangaan van een opdracht. Deze overeenkomst moet van tevoren zijn goedgekeurd door de Belastingdienst. Om het zzp’ers en opdrachtgevers gemakkelijk te maken, stelt de Belastingdienst modelovereenkomsten beschikbaar. In de modelovereenkomst staat precies omschreven aan welke voorwaarden de samenwerking tussen zzp’er en opdrachtgever moet voldoen.

Achteraf kan de Belastingdienst controleren of de regels uit de overeenkomst daadwerkelijk worden nageleefd. Als bij controles schijnzelfstandigheid wordt aangetoond, dan kunnen naheffingen en boetes volgen voor zowel de zzp’er als de opdrachtgever. Opdrachtgevers lopen dus voortaan het risico op naheffingen en boetes bij het inhuren van zzp’ers. Het is nog niet bekend hoe hoog die boetes zijn.

Hoe werken de modelovereenkomsten in de praktijk?

Samen met je opdrachtgevers spreek je af volgens welke modelovereenkomst jullie gaan samenwerken. De betreffende overeenkomst kun je van de site van de Belastingdienst halen. Je mag er wijzigingen in aanbrengen, zodat de overeenkomst beter aansluit op jouw situatie. Let wel: de geel gearceerde gedeeltes mag je niet aanpassen of verwijderen!

Je hoeft de overeenkomst overigens niet per se in te vullen of te ondertekenen. Het is al voldoende als je het nummer van de betreffende overeenkomst vermeldt in een e-mailbericht aan je opdrachtgever.

Moet er voor elke opdracht een modelovereenkomst tussen zzp’er en opdrachtgever worden gesloten?

Nee. Een overeenkomst tussen zzp’er en opdrachtgever is vijf jaar geldig, mits er gelijksoortige werkzaamheden worden uitgevoerd. Er hoeft dus niet voor elke opdracht een overeenkomst af te sluiten.

Zijn modelovereenkomsten verplicht?

Nee. Het sluiten van een overeenkomst is – net als de VAR – niet verplicht. Maar een overeenkomst biedt wel zekerheid dat de opdrachtgever geen loonheffingen en sociale premies hoeft te betalen, mits de regels worden nageleefd.

Wat zijn de gevolgen voor zzp’ers?

Het grootste negatieve gevolg is dat het aantal opdrachten mogelijk gaat afnemen. Opdrachtgevers worden hoogstwaarschijnlijk terughoudender met het inhuren van zzp’ers vanwege het risico op naheffingen en boetes. Daardoor neemt de concurrentie tussen zzp’ers toe.

Waarom is payrolling een oplossing voor zzp’ers?

Jouw opdrachtgevers willen natuurlijk geen risico lopen bij het inhuren van zzp’ers. Misschien is niet duidelijk of je kunt voldoen aan alle regels uit de modelovereenkomsten. Of je weet nu al dat je volgens de maatstaven van de Belastingdienst werkt als schijnzelfstandige. Of je opdrachtgevers willen je sowieso niet meer inhuren vanwege de risico’s. In deze gevallen kun je er voor kiezen om via payrolling te gaan freelancen. Met payrolling lopen je opdrachtgevers geen risico op naheffingen en boetes.

Met payrolling sta je op de loonlijst van een payrollbedrijf. Daardoor worden er loonheffingen en sociale premies afgedragen. Maar je kunt verder wel als zelfstandige werken. Dus je bepaalt zelf voor wie je werkt en tegen welk tarief.

De voordelen van payrolling:

  • Je bent net zo flexibel in te huren als een echte zzp’er;
  • Je bent aantrekkelijker voor opdrachtgevers omdat er geen risico’s zijn op naheffingen of boetes;
  • Je bent automatisch verzekerd voor de Werkloosheidswet, Ziektewet en arbeidsongeschiktheid;
  • Je werkt verder volledig als zelfstandige.
Whitepaper

Zelfstandig ondernemen en de wet DBA

  • Administratieve rompslomp?
  • Risico op boetes en naheffingen?
  • Onduidelijkheid over (schijn)zelfstandigheid?
  • Gedoe met modelovereenkomsten?
Download whitepaper
Voordelen

Zorgeloos freelancen

  • Geen risico op schijnzelfstandigheid
  • Dezelfde flexibiliteit als een ‘gewone’ zzp’er
  • Je bouwt rechten op voor WW, WIA en ZW
  • Je hebt snel je geld
Ik wil meer weten!

Hey freelancer! Nog meer weten?

Onze experts helpen je graag. Laat je gegevens achter en we nemen contact met je op.