Wet DBA en schijnzelfstandigheid in 2026: wat betekent dit voor jou?

Werk je als zzp'er of ben je van plan te starten als freelancer? Dan is het belangrijk om op de hoogte te zijn van de laatste ontwikkelingen rondom de Wet DBA.

Sinds 1 januari 2026 handhaaft de Belastingdienst weer actief op schijnzelfstandigheid. Daarnaast werkt de overheid aan nieuwe wetgeving die meer duidelijkheid moet geven over zelfstandig ondernemerschap. Dat brengt vragen met zich mee. Wanneer ben je écht zelfstandig? Welke risico's loop je? En hoe zorg je ervoor dat je met vertrouwen kunt blijven ondernemen?

Op deze pagina lees je waar de Belastingdienst op let, welke wetswijzigingen eraan komen en hoe je de risico's van schijnzelfstandigheid kunt beperken.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Bij de beoordeling van een arbeidsrelatie kijkt de Belastingdienst niet alleen naar het contract. De praktijk is doorslaggevend.

Ook wanneer je werkt met een modelovereenkomst, kan achteraf worden vastgesteld dat er eigenlijk sprake is van een dienstverband. In dat geval kan de Belastingdienst de arbeidsrelatie anders kwalificeren dan vooraf bedoeld was.

Modelovereenkomsten die vóór september 2024 zijn goedgekeurd, blijven geldig tot en met 31 december 2029. Toch bieden ze geen garantie. Uiteindelijk telt hoe de samenwerking er in de praktijk uitziet.

Hier let de Belastingdienst op

Bij de beoordeling van een arbeidsrelatie kijkt de Belastingdienst onder meer naar de mate van zelfstandigheid, ondernemersrisico en de manier waarop het werk wordt uitgevoerd.

Geen enkele factor bepaalt op zichzelf of sprake is van zelfstandigheid. Het gaat altijd om het totaalplaatje.

Nieuwe wetgeving voor zzp'ers

De regels rondom zelfstandig ondernemerschap zijn volop in beweging. Hieronder staat een overzicht van wetsvoorstellen die nu zijn ingediend.

Wet Vbar

Het kabinet besloot in maart 2026 om het verduidelijkingsdeel van de Wet Vbar in te trekken. Tegelijkertijd blijft het rechtsvermoeden van werknemerschap bestaan. De wet hiervoor is inmiddels aangenomen door de Eerste Kamer en treedt naar verwachting op 1 januari 2027 in werking.

Werk je voor een tarief lager dan € 38 per uur (prijspeil 2026)? Dan geldt het rechtsvermoeden van werknemerschap. Een werkende kan in dat geval aangeven dat er feitelijk sprake is van een dienstverband.

De opdrachtgever moet vervolgens aantonen dat de samenwerking voldoet aan de voorwaarden van zelfstandig ondernemerschap. Daarbij kijkt men niet alleen naar de afspraken op papier, maar vooral naar hoe er in de praktijk wordt gewerkt.

Voor opdrachtgevers kan dit leiden tot extra risico's en onzekerheid. Daarom kiezen sommige organisaties ervoor om zelfstandigen anders in te zetten, bijvoorbeeld via een constructie die meer zekerheid biedt voor beide partijen.

Zelfstandigenwet

De overheid werkt daarnaast aan de Zelfstandigenwet. Deze wet moet naar verwachting op 1 januari 2028 ingaan.

Het doel is om vooraf meer duidelijkheid te geven over de vraag wanneer iemand zelfstandig ondernemer is. Daarmee moet de onzekerheid rondom de beoordeling van arbeidsrelaties afnemen.

Wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (Baz)

Op 20 maart 2026 is het wetsvoorstel voor de Wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen ingediend.

Deze wet verplicht zzp'ers om zich te verzekeren tegen inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid. De voorgestelde premie bedraagt 5,4% van de winst uit onderneming, met een maximum van ongeveer € 171 per maand.

Checklist: zo verklein je het risico op schijnzelfstandigheid

Wil je jouw positie als zelfstandig ondernemer versterken? Dan helpt het om kritisch naar je werkwijze te kijken.

1. Bepaal zelf hoe je werkt: Laat zien dat jij de expert bent. Spreek het resultaat af met je opdrachtgever, maar bepaal zelf hoe je dat resultaat bereikt.

2. Kies zoveel mogelijk je eigen werktijden en locatie: Kun je zelf bepalen waar en wanneer je werkt? Dan onderstreept dat jouw zelfstandige positie.

3. Werk voor meerdere opdrachtgevers: Door opdrachten uit te voeren voor verschillende opdrachtgevers laat je zien dat je zelfstandig onderneemt en niet afhankelijk bent van één opdrachtgever.

4. Investeer in je onderneming: Gebruik waar mogelijk je eigen laptop, software, gereedschap en andere bedrijfsmiddelen. Investeer ook in kennisontwikkeling en een professionele uitstraling.

5. Blijf buiten reguliere HR-processen: Neem geen deel aan functioneringsgesprekken, personeelsregelingen of andere activiteiten die bedoeld zijn voor medewerkers in loondienst. Beperk betrokkenheid tot zaken die direct verband houden met jouw opdracht.

Meer zekerheid met Tentoo Freelance

Wil je de vrijheid van zelfstandig werken combineren met de zekerheid van loondienst? Dan biedt Tentoo Freelance een aantrekkelijk alternatief.

Je vindt zelf je opdracht en spreekt de werkzaamheden af met je opdrachtgever. Vervolgens verzorgen wij de verloning en administratie. Zo kun jij je richten op je werk, terwijl wij de administratieve afhandeling regelen.

Waarom kiezen voor Tentoo Freelance?

Geen zorgen over de Wet DBA

We kijken vooraf naar de aard van de opdracht en de samenwerking. Zo kunnen we signaleren of er mogelijk sprake is van risico's op schijnzelfstandigheid. Waar nodig denken we mee over een passende oplossing, zodat jij en je opdrachtgever met vertrouwen kunnen samenwerken.

Sociale zekerheid

Bij Tentoo kan je kiezen voor sociale zekerheid. Je bouwt rechten op binnen de sociale zekerheid, zoals de WW, Ziektewet en WIA. Daardoor heb je meer zekerheid wanneer je tijdelijk niet kunt werken. Dit is volledig optioneel en je kunt dus zelf bepalen of je hier behoefte aan hebt.

Snelle uitbetaling

Na goedkeuring van je uren ontvang je jouw inkomen snel. Zo hoef je niet te wachten op betaling van een factuur.

Geen administratie

Wij verzorgen de facturatie, loonadministratie en afdracht van belastingen en premies. Dat scheelt tijd en geeft rust.

Direct aan de slag

Je hebt geen inschrijving bij de Kamer van Koophandel nodig om via Tentoo Freelance te starten.

Blijf in beweging met Tentoo

De regels voor zelfstandig werken veranderen. Toch hoeft dat jouw ondernemerschap niet in de weg te staan.

Of je nu als zzp'er blijft werken of kiest voor verloning per opdracht: het belangrijkste is dat je weet waar je staat en welke mogelijkheden je hebt.

Wil je weten wat in jouw situatie verstandig is? Onze specialisten denken graag met je mee. Zo blijf jij in beweging, terwijl wij zorgen voor de administratie en ondersteuning die daarbij horen.